De Terts, het gebedsuur vóór de Hoogmis, heeft op Pinksteren een diepe spirituele betekenis, omdat ‘het derde uur’ het uur is waarop, volgens Handelingen 2 vers 15, de Heilige Geest op de apostelen neerdaalde. De Terts op Pinksteren markeert het officiële begin van de Kerk, waarbij de leerlingen de gave ontvangen om de boodschap van Jezus te begrijpen en te verkondigen. Het bidden van de Terts op deze dag is een moment van bezinning. In deze gebedstijd wordt de hymne Iam Christus astra ascenderat gezongen. Na een korte beschrijving van de gebeurtenissen in het genoemde derde uur wordt in de vierde strofe de heilige Geest aangeroepen met het dringende verzoek om in onze harten neer te dalen: Descende Sancte Spiritus, ac nostra corda altaria orna tibi virtutibus. Het is de gebedstijd waarin wij, gelovigen, aan de Geest vragen om in ons dagelijkse werk en leven, net zoals de apostelen, vervuld te worden met vuur dat ons hart doet branden en daarmee geïnspireerd te worden tot liefde, wijsheid en verkondiging.

Op de melodie van de woorden replevit orbem terrarum in de introitus Spiritus Domini zingt de Kerk haar jubel uit over de grootheid, de wijsheid en de macht waarvan de aarde vervuld raakt.

In het alleluia Veni Sancte Spiritus van Pinksteren zingen we het vers: “Kom heilige Geest, vervul de harten van uw gelovigen, en ontsteek in hen het vuur van uw liefde”. Daarmee vragen we zingend om kracht, waarmee we kunnen bouwen aan een wereld vol vrede, aan een wereld waarin het goed is om in te leven.

Niet alleen bij de introïtus, maar ook in het offertorium Confirma hoc Deus komt psalm 67 (Vulgaattelling) aan bod. Deze psalm is een bijzonder loflied, dat God prijst om de woonplaats die Hij zijn volk Israël gaf en de woning die Hij koos. Vanaf vers 25 zijn we getuige van een feestelijke intocht in het heiligdom. In de laatste verzen van de psalm, waaruit de offertorium-tekst genomen is, vraagt de schrijver aan God om ook in de toekomst zijn macht te tonen, zodat koningen zich voor Hem zullen buigen, Hem gaven zullen aanbieden, zijn majesteit zullen erkennen. De nadrukkelijke manier waarop het woord hoc melodisch in het offertorium Confirma wordt weergegeven doet iets groots vermoeden, de lage ligging van Deus vormt daarmee een contrast.

De communio Factus est repente beschrijft de situatie waarin de apostelen zich bevinden, terwijl er plotseling een hevige wind opsteekt. Ze worden allen vervuld van de heilige Geest, zij staan allemaal in vuur en vlam en beginnen op luide toon te praten over de grote dingen die God doet. Sommige mensen, die op het geluid van de wind afkomen en de apostelen horen praten in allerlei talen, denken dat de apostelen wel dronken zullen zijn. Dat wordt even later echter in een toespraak door Petrus weerlegd.

Mensen die erg enthousiast zijn, die vol vuur in God geloven en vol geestdrift naar anderen toegaan om hen te zeggen dat God van ze houdt, die mensen worden soms niet voor vol aangezien, daarvan wordt gedacht dat ze te diep in het glaasje hebben gekeken. In het Pinksterverhaal wordt duidelijk, dat het gaat om mensen die “de Geest krijgen”, mensen die geïnspireerd verder gaan met het grote verhaal van God. Dat is in onze huidige maatschappij best lastig, daar draait het vaak om eigen ontplooiing, om carrière en bezit. Als je met geestdrift gelooft, dan staat God centraal. En soms kan dat onbezonnen en dronken overkomen, terwijl je zo nuchter als wat kunt nadenken en leven.

Tot slot: de Vesperhymne Veni Creator Spiritus is een van de grootste gezangen van de Kerk geworden. De kracht van het Veni Creator ligt in de directe aanroeping van de heilige Geest, waarvan de tegenwoordigheid als een realiteit wordt ervaren.

Kortom: het Veni Creator is hét Pinksterlied bij uitstek!