Ordo ad Peregrinum
Door oud-dirigent Louis Krekelberg en dr. Johan Schoenmakers werd een uitgebreide beschrijving gemaakt van het liturgische spel “Peregrinus”. Deze vindt u hier.
Korte samenvatting
Het liturgische spel Peregrinus (Latijn voor “pelgrim” of “vreemdeling”) is een van de belangrijkste en meest wijdverspreide vormen van het middeleeuwse liturgische drama. Dit religieuze zangspel ontstond rond de twaalfde eeuw en werd traditioneel opgevoerd tijdens de vespers op Tweede Paasdag.
De kern van de opvoering draait om de verschijningen van de herrezen Christus aan zijn discipelen. Het scenario baseert zich rechtstreeks op het Bijbelverhaal van de Emmaüsgangers (Lucas 24:13-35). Twee diepbedroefde discipelen reizen vanuit Jeruzalem naar het dorp Emmaüs en krijgen onderweg gezelschap van een onbekende reiziger. Pas op het moment dat deze vreemdeling bij het avondmaal het brood breekt, herprijzen en herkennen zij hem als de opgestane Jezus, waarna hij direct verdwijnt. In uitgebreidere versies, zoals de Ordo ad Peregrinum, is het spel opgebouwd uit meerdere scènes. Vaak volgen daarna de verschijning aan de verzamelde apostelen en de bekende confrontatie met de ongelovige Thomas.
De uitvoering vond volledig plaats binnen de muren van de kerk en werd gezongen door clerici en koorknappen. De acteurs droegen symbolische pelgrimskleding (zoals een reizigersstaf, pelgrimshoed en een schoudertas) om het realisme te verhogen. De muzikale dialoog bestond volledig uit latijnse gregoriaanse gezangen.
Historisch gezien markeert het Peregrinus-spel een cruciale stap in de West-Europese theatergeschiedenis. Het hielp de abstracte Latijnse liturgie visueel en emotioneel begrijpelijk te maken voor het middeleeuwse publiek. Samen met het kerst- en passiespel legde dit drama de fundering voor de latere, volkstalige mysteriespelen die zich buiten de kerkruimte op de stadspleinen zouden gaan afspelen.